Nghiên cứu biểu tượng trong ca dao
   Hồi ký - Danh nhân   Sách giáo khoa trung học   Sách học ngoại ngữ
   Tâm lý - Nghệ thuật sống   Tư duy - Hướng nghiệp   Giáo dục
 

Nghiên cứu biểu tượng trong ca dao

1.1  Đỉnh cao của nghệ thuật thơ là biểu tượng. Bởi biểu tượng là năng lượng của thơ. Nó có sức dồn nén, ẩn chứa trọn vẹn chiều sâu của đời sống văn hoá, tinh thần, tâm linh của mỗi cá nhân và cả cộng đồng dân tộc. Hay nói cách khác biểu tượng là tâm điểm tạo ra vô số những vòng sóng cứ lan rộng ra mãi; là cơ sở của trí tưởng tượng và liên tưởng tự do, có sức lay động mạnh mẽ, có thể tác động vào chiều sâu của tư duy và cảm xúc, có sức sống bền bỉ và mãnh liệt nhất.
1. 2 Nghiên cứu biểu tượng là một vấn đề có tính chất liên ngành ngày càng được quan tâm và chú trọng: triết học, mĩ học, phân tâm học, tâm lý học, văn hoá học và ngôn ngữ học. Trong đó “ngôn ngữ học quan tâm đến vấn đề biểu tượng bởi lẽ biểu tượng liên quan mật thiết đến hệ thống tín hiệu nói chung và hệ thống tín hiệu nói riêng” (41; 616)
1.3 Chính vì biểu tượng có tính chất liên hợp nên nghiên cứu biểu tượng trong ca dao – một trong những thể loại đặc trưng nhất của văn học dân gian (tính nguyên hợp) được khám phá khá sớm. Và đó là một hướng đi hiệu quả đã gặt hái được nhiều thành tựu. Tuy nhiên nghiên cứu biểu tượng con số trong ca dao vẫn còn là “một mảnh đất khá mới lạ”. Vì tính biểu tượng của con số có thể đã từng được đề cập rải rác trong các bài nghiên cứu, chuyên luận nhưng chưa thức sự mang tính tập trung và hệ thống.
1.4 Các con số trong văn hoá, tín ngưỡng, tôn giáo đã tiềm ẩn một ý nghĩa biểu trưng tiêu biểu. Từ văn hoá đi vào ngôn ngữ rất tự nhiên và sinh động. Nó chuyển vào ca dao với mức độ đậm nhạt khác nhau, phong phú và đa dạng.
1.5 Ca dao là dòng sông nghệ thuật của những nghệ sỹ dân gian- bình dân mà bác học tạo thành. Nó là tài sản chung của quần chúng biểu hiện trọn vẹn nhất mọi tư tưởng, tình cảm của nhân dân. Nghiên cứu hệ biểu tượng trong ca dao nói chung và hệ biểu tượng con số nói riêng là cơ sở để giải mã một số đặc trựng văn hoá Việt. 
2. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ
Ca dao là "mảnh đất nghệ thuật vô tận" của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khoa học nhân văn và đạt được những thành tựu lớn lao. Tuy nhiên, trong phạm vi đề tài của luận văn chúng tôi xin dừng lại ở việc tìm hiểu lịch sử nghiên cứu ca dao trên một số phương diện liên quan và gần gũi với vấn đề của luận văn.
Trong lịch sử vấn đề chúng tôi chỉ tập trung đề cập đến hai hướng tiếp cận: Thứ nhất: Vấn đề nghiên cứu biểu tượng trong ca dao. Thứ hai: Các hướng nghiên cứu ý nghĩa biểu tượng của con số.
2.1. Vấn đề Nghiên cứu biểu tượng trong ca dao.
"Tính biểu tượng" trong ca dao được các học giả, nhà phê bình nghiên cứu từ rất sớm trên các cấp độ biểu hiện: yếu tố trùng lặp, môtíp, đặc điểm tư duy hình tượng, công thức truyền thống và đặc trưng cấu trúc, tín hiệu thẩm mỹ, tín hiệu nghệ thuật, ẩn dụ, so sánh, hay trực tiếp đề cập đến biểu tượng.
Ngay từ năm 1968 trong bài viết " Những yếu tố trùng lặp trong cao dao trữ tình" tác giả Đặng Văn Lung đã đề cập đến những hình ảnh trùng lặp "con cò", "cây tre", "trăng", "nước" … và tác giả khẳng định "Riêng trong văn học dân gian, những yếu tố trùng lặp chiếm một tỷ lệ lớn và có một vai trò quan trọng. Nó gắn liền với đặc điểm tư tưởng và nghệ thuật của sáng tác dân gian, nó trực tiếp liên hệ với tài năng văn nghệ của nhân dân với kinh nghiệm sống và thế giới quan của nhân dân. 
Năm 1978 Vũ Ngọc Phan đã nhắc đến co cò, con bống - một đặc điểm của tư duy hình tượng của nông dân Việt Nam như một biểu tượng gần gũi và giàu tính biểu nghĩa(85; 63-70).
Tiếp đến 1981 khi nghiên cứu thi pháp văn học dân gian, Chu Xuân Diện đã đưa ra các môtíp quen thuộc trong ca dao (như những biểu tượng) có tính thẩm mỹ và tính biểu cảm cao.
Năm 1988, tác giả Bùi Công Hùng đã chính thức đặt vấn đề "Biểu tượng thơ ca" trong đó đã trình bày khái niệm và phân tích một số biểu tượng trong ca dao: trăng, con đò, mặt trời, đôi mắt, con chim, lá trầu, sông núi, cỏ, thuyền, đêm và tác giả nhận định "Biểu tượng nguyên sơ hiện lên trong ca dao, tục ngữ khá rõ ràng" (52; 69-71)
Cùng năm 1988, Hà Công Tài đã chú ý đến "Biểu tượng trăng trong thơ ca dân gian". Tác giả đã có những phát hiện mới về đặc điểm, vai trò của biểu tượng trong thơ ca dân gian. “Biểu tượng trong thơ ca dân gian thì cực kỳ phong phú. Chỉ riêng biểu tượng thiên nhiên như trăng sao, núi đồi, cây cỏ, sông nước v.v… đã có thể tới mức bách khoa về địa lý - phong tục Việt Nam trong đại ngàn thời gian và không gian lịch sử. Nhưng hơn hết chúng ta có thể từ đó mà có thể tìm hiểu về mỹ học dân tộc, về đặc điểm tư duy thơ ca dân tộc, đồng thời góp thêm một hướng tiếp cận thơ".
Những công trình nghiên cứu tiếp theo của tác giả Trương Thị Nhàn, 1991 "Gía trị biểu trưng nghệ thuật của một số vật thể nhân tạo trong ca dao (73), .1992 "Tìm hiểu ngôn ngữ nghệ thuật ca dao qua một số tín hiệu thẩm mỹ" (74), 1995 "Sự biểu đạt bằng ngôn ngữ các tín hiệu thẩm mỹ không gian trong ca dao "đã có những đóng góp tiêu biểu trong việc thống kê và tìm hiểu giá trị biểu trưng, vai trò của hệ thống tín hiệu thẩm mỹ vật thể nhân tạo, hệ thống tín hiệu thẩm mỹ không gian trong ca dao.
Trong công trình nghiên cứu "Thi pháp ca dao" của Nguyễn Xuân Kính năm 1992, tác giả dành trọn một chương để viết về một số biểu tượng, hình ảnh tiêu biểu trong ca dao: cây trúc, cây mai, cây bống, con cò, hoa nhài trong sự đối sánh với văn học viết, và nêu những biểu hiện ý nghĩa khác nhau của các biểu tượng này.
"Tác giả dân gian không mấy khi tả thực cây trúc, cây mai. Họ nhắc đến "mai", "trúc" để thể hiện con người" … Ngoài ra tác giả còn phân biệt sự khác nhau giữa dân gian và bài học trong ý nghĩa của một số biểu tượng động vật. (61; 309-350)
Năm 1997, bài viết "Công thức truyền thống và đặc trưng của cấu trúc ca dao, dân ca trữ tình" Bùi Mạnh Nhị tiếp tục khẳng định nền móng vững chắc của việc nghiên cứu biểu tượng ca dao.
Đến chuyên luận "Những thế giới nghệ thuật ca dao" của Phạm Thu Yến 1998 đã chú ý đến biểu tượng ca dao khá toàn diện. Tác giả đưa ra khái niệm biểu tượng trong sự phân biệt biểu tượng và ẩn dụ, phân loại biểu tượng theo tiêu chí đối tượng và tiêu chí cấu trúc, đặc điểm và ý nghĩa của biểu tượng, sự hình thành và phát triển của biểu tượng. Chuyên luận này càng khẳng định nghiên cứu ca dao từ góc độ biểu tượng là một hướng đi đầy hứa hẹn (100).
Những bài viết của Nguyễn Phương Châm 2000-2001 đã phát hiện ra những biểu tượng khác, phổ biến quen thuộc trong ca dao: hoa hồng, chim đỗ quyên, hoa sen, hoa đào (11), (12), (13).
Năm 2001 đến 2005, trong các bài báo, luận văn tiến sỹ của tác giả Nguyễn Thị Ngân Hoa" Biểu tượng chiếc áo trong đời sống tinh thần người Việt qua thơ ca", và “Biểu tượng đôi giày trong văn hóa và ngôn ngữ thơ ca Việt Nam" và luận án tiến sỹ "Sự phát triển ý nghĩa của hệ biểu tượng trang phục trong ngôn ngữ thơ ca Việt Nam"… đã nghiên cứu các biểu tượng này ở ca dao trong tính chỉnh thể, chú ý đến những biến thể, những hình thái cũng như ý nghĩa của biểu tượng đặc biệt là mối quan hệ giữa các biểu tượng làm nổi bật chiều sâu của đặc trưng văn hóa và cảm xúc thẩm mỹ của biểu tượng (40, 41, 42, 43).
Luận án tiến sỹ "Biểu tượng nghệ thuật trong ca dao truyền thống" của tác giả Nguyễn Thu Ngọc Điệp 2002 đã khảo sát - thống kê khá hoàn chỉnh về chi tiết các hệ thống biểu tượng trong ca dao; gồm ba hệ thống lớn trong đó gồm nhiều tiểu hệ thống dựa trên tiêu chí đối tượng. Tác giả cũng đã thành công khi đưa ra: khái niệm biểu tượng nghệ thuật trong ca dao, tìm hiểu nguồn gốc, phân loại miêu tả, cấu tạo và chức năng của biểu tượng nghệ thuật trong ca dao (30). Tuy nhiên ở luận án này trong hệ thống biểu tượng khá bao quát mà tác giả đưa ra chưa thấy đề cập đến biểu tượng con số.
Có rất nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến biểu tượng trong ca dao song biểu tượng con số chưa được đặt vấn đề một cách chính thức, chưa được xem xét một cách hệ thống. Vì thế chúng tôi mạnh dạn đưa ra đề tài này với mong muốn bước đầu tìm hiểu biểu tượng con số trong ca dao để bổ sung vài hệ thống biểu tượng ca dao thêm hoàn chỉnh trọn vẹn.
2.2. Các hướng nghiên cứu ý nghĩa biểu tượng của con số.
Xuất phát từ những con số tự nhiên, con số trở thành những ký hiệu đầu tiên mang ý nghĩa biểu trung cơ bản và đơn giản nhất. Con số là đối tượng nghiên cứu chung của các nghành khoa học tự nhiên cũng như khoa học nhân văn. Khoa học tự nhiên nghiên cứu tính chính xác của con số. Khoa học xã hội gnhiên cứu con số như những"dấu hiệu chỉ chuyển tới muôn vàn cái được chỉ" (23; 208)
Con số được nghiên cứu rỗng rãi trong tôn giáo tín ngưỡng, dịch học, tưởng thuật, phong tục tập quán, văn hóa … Tuy nhiên ý nghĩa của chúng chưa thực sự thống nhất ngay cả trong một lĩnh vực: mỗi con số mang một ý nghĩa, một quan niệm khác nhau và cụ thể nhưng chưa bao quát.
Vì thế trong phần lịch sử vấn đề, chúng tôi chỉ giới hạn tìm hiểu lịch sử của việc nghiện cứu ý nghĩa của con số trong văn hóa, trong ngôn ngữ nghệ thuật Trong sự phân loại của Jern Chevalier và Alaun Gheerhrant “Từ  điển biểu tượng văn hoá thế giới” con số là một trong tám hệ biểu tượng nền tảng: huyền thoại, chiêm mộng, phong tục, cử chỉ, dạng thể, các hình, màu sắc, con số. Với quan điểm con số là một hệ biểu tượng tiêu biểu. Hai tác giả này khẳng định "những con số ngày càng tích tụ trong mình nhiều tri thức bao nhiêu thì càng mở rộng bấy nhiêu cho sự nhận thức. Chúng là những … biểu trưng ở cấp nhân loại cũng như cấp vũ trụ, che dấu cái vô hạn đằng sau cái hữu hạn của sự hiện diện của mình (23; 208) và họ xem con số là chỗ giữa của sự mộng mơ, của sự huyễn tưởng, của sự tư biện siêu hình, là chất liệu của văn chương, là sợi dây dò tương lai vô định hoặc chí ít cũng biểu thị sự nguyện vọng tiên báo, những con số có một bản chất thơ ca (23; 208). Hai tác giả này cũng đã thống kê quan niệm về con số của các nền văn hóa khác nhau, của những học giả tên tuổi: Thánh MaTin, Nicolais de cuse, Azteque, Kant …. Trong công trình này Jern Chevalier và Alain Gheerhrant cũng đã tìm hiểu các hướng nghĩa cơ bản của những con số cụ thể một, hai, hai mươi, hai trăm, ngàn v.v… (23; 827).
 

Trên đây là tóm tắt của tài liệu:" Nghiên cứu biểu tượng trong ca dao ". Trong toàn văn không có lỗi chính tả. Để đọc toàn văn xin nhấn Download

MÃ TÀI LIỆU
GD00107
Loại tài liệu  Word (.doc)  Lượt tải:  0
Mức phí: : 500 điểm Tài khoản của bạn có: điểm
Nhấn Like bạn có cơ hội nhận 30.000 điểm.
Nhấn Download
Để tải tài liệu về máy.
Nhấn Thanh toán Để tìm hiểu các phương án nạp điểm ưu việt.

 Hỗ trợ viên
Chat with Hotro 01  Chat with Ho tro 02  Chat with Ho tro 02
 
PHẦN MỀM HỖ TRỢ DOWNLOAD IDM LÀ NGUYÊN NHÂN HỆ THỐNG TRỪ SAI ĐIỂM ( TẮT NÓ TRƯỚC KHI TẢI TÀI LIỆU )
INTRO@THUVIENTRUCTUYEN.VN ( 24/24H ) - : 0983.126.663 ( 8AM - 12PM )
BẠN CÓ THỂ TÌM KIẾM NỘI DUNG BỔ SUNG Ở ĐÂY
 
       
Tài khoản
Mật khẩu
Lưu mật khẩu

Bạn chưa có tài khoản ?

Đăng ký | Quên mật khẩu

Sách hay
Sinh viên cần làm gì trong thời đại mới P1
Sách nói
Nghệ thuật lãnh đạo - Quản trị tài chính -Tiến sĩ Lê Thẩm Dương
Sách nói
Lê Thẩm Dương - Ý Nghĩa Của Màu Sắc và Sức Mạnh Đồng Tiền
Sách nói
Lê Thẩm Dương Nghệ thuật lãnh đạo và Quản trị tài chính
Sách nói
Xem thêm
Copyright © 2009-2013 Thuvientructuyen.vn

DMCA.com Protection Status